مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

الگوی تسهیم عادلانه حق پخش مسابقات ورزشی میان سازمان صدا‌وسیما و نهادهای ورزشی از منظر فقه و حقوق عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پسادکتری حقوق فناوری دانشگاه تربیت مدرس و معاون حقوقی مرکز ملی فضای مجازی
2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه امام صادق (ع)
چکیده
شیوه تسهیم درآمد حاصل از حق پخش مسابقات ورزشی در سازمان صداوسیما همواره محل چالش‌ میان این نهاد و نهادهای ورزشی بوده است. ازسویی سازمان صداوسیما مبتنی بر ادله‌ای چون سابقه قانون‌گذاری، نظرهای شورای نگهبان و مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام، مطابق اصول 75 و 175 قانون اساسی و اصول اداره رسانه‌، مدعی اختصاص بخش عمده این منبع مالی به سازمان صداوسیما است و از سوی‌دیگر باشگاه‌ها و فدراسیون‌های ورزشی وضعیت موجود غلبه کفه ترازو به نفع سازمان صداو سیما را بر اساس حقوق مالکیت معنوی، مبانی حقوقی، ضوابط بین‌المللی و کشورهای مشابه ناعادلانه ارزیابی می‌کنند. پرسش اصلی این پژوهش اینجاست که چگونه می‌توان الگوی عادلانه‌ای برای تعیین سهم هر کدام از طرفین این دعوا تعیین کرد؟ یافته‌های پژوهش از خلال کاربست روش پژوهش توصیفی – تحلیلی نشان می‌دهد با تشکیل کمیته‌ای مستقل به‌عنوان نهاد تنظیمی بخشی، تعیین سهم‌های مشخص با دو معیار عدالت توزیعی و تناسب با درآمدزایی، شفافیت مالی و نظارت مستمر می‌توان به‌سمت الگویی عادلانه‌تر رفت. در نظر داشتن مبانی حقوقی نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران با اصلاح برداشت از اصل 175 قانون اساسی می‌توان برخلاف نگاه مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان، با جایگزینی اصل حاکمیت قانون به‌جای حاکمیت اراده در قراردادهای بین سازمان صداوسیما فدراسیون‌های ورزشی به‌ویژه فوتبال، از طریق تنظیم یک قانون دائم دربردارنده ضوابط تسهیم حق پخش، به همراه پیش‌بینی قوانین بودجه سالیانه برای لحاظ کردن متغیرهای ورزشی و متغیرهای رسانه‌های دولتی و پیش‌بینی طرق جبران کاهش درآمد از بسترهای درآمدی نوین چون سکو(پلتفرم)‌های مجازی می‌تواند راهگشا باشد
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A model for fair distribution of broadcasting rights for sports competitions between the Iranian Broadcasting Corporation and sports institutions from the perspective of jurisprudence and public law

نویسندگان English

Mohammad Sadeq Farahani 1
hamid feli 2
1 Postdoctoral fellow in technology law at Tarbiat Modares University and legal assistant at the National Cyberspace Center
2 PhD student in Public Law, Imam Sadeq University (AS).
چکیده English

The method of distributing income from the right to broadcast sports competitions in the IRIB has always been a source of challenge between this institution and sports institutions. On the one hand, the IRIB, based on evidence such as legislative precedent and the opinions of the Guardian Council in accordance with Article 175 of the Constitution and the principles of media administration, claims to allocate the majority of this financial source to the IRIB, and on the other hand, sports clubs and federations evaluate the current situation with the predominance of the level playing field and in favor of the IRIB based on intellectual property rights and unfair legal principles and comparative models. The main question of this research is how and in what format a fair model can be determined to determine the share of each party to this dispute. The research findings show that although entrusting the initiative of preparing the regulations on this issue in the Seventh Progress Plan to the IRIB can create challenges such as conflict of interests for the IRIB, by forming an independent committee, determining specific shares, financial transparency, and continuous monitoring, a fairer model can be achieved. Considering the jurisprudential and legal foundations of the legal system of the Islamic Republic of Iran, by amending the interpretation of Article 175 of the Constitution and based on the jurisprudential rule of justice, it is possible to establish a fair distribution balance in this context through legislation by determining transparent criteria

کلیدواژه‌ها English

Economic justice
monopoly
broadcasting rights for sports competitions
intellectual property rights
the Iranian Broadcasting Organization
sports federations
sports clubs
1.      اﺣﻤﺪی، ﻣﻬﺮداد و ذوالفقاری، ﻣﺎرﯾﺎ (1401)، «شناسایی نقشهای رسانه در توسعه ورزش با رویکرد فراترکیب»، نشریه مدیریت ورزشی، 3 (14)، 229-249.
2.      افشاری، فاطمه، رستمی، ولی (1398)، «واکاوی استقلال مالی مؤسسات عمومی غیردولتی از منظر حقوق مالیه عمومی»، دوفصلنامه پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال بیستم، شماره اول (پیاپی 49)، 97-124.
3.      السان، مصطفی (1392)، «مطالعه تطبیقی قرارداد واگذاری حق پخش ورزشی»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دوره 17، شماره 3، 1-23.
4.      حکمت‌نیا، محمود؛ پیلوار، رحیم و زنگنه، مسعود (1400)، «امکان‌سنجی تلقی مسابقات ورزشی به‌عنوان اثر ادبی و هنری»، پژوهشنامه حقوق تطبیقی، شماره 7، 89-106.
5.      خلیلی، سیدمحمدحسین؛ عبدالهی، ‌راضیه؛ حقی، محدثه و حسن‌نژاد، فاطمه (1402)، «کارآمدسازی شیوههای تأمین مالی سازمان صداوسیما»، گزارش پژوهشی دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، شماره مسلسل 19165.
6.      دادگر، یدالله و رحمانی، تیمور، (1391)، مبانی و اصول علم اقتصاد، قم: بوستان کتاب قم.
7.      رحمتی، محمدمهدی (1386)، «تأملی جامعه‌شناسانه بر تجاری شدن ورزش»، فصلنامه حرکت، شماره 32، 186-161.
8.      صلواتیان، س. و محسنی، م. (1394)، مطالعه تطبیقی شیوه‌های تأمین مالی سازمان‌های رسانه‌ای رادیویی و تلویزیونی عمومی و تحت مالکیت دولتی در دنیا، رسانه، 4، 49-72.
9.      صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، (1364)، تهران: اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
فعلی، حمید و غمامی، سیدمحمدمهدی (1401)، «فدراسیون فوتبال به‌مثابه مؤسسه عمومی