مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

تحلیل شخصیت جنایی اصغرقاتل در گزارش‌های کتاب ابوالهول جنایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد،‌ ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
10.22034/jlsm.2026.2069990.1105
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان نحوه بازنمایی شخصیت علی‌اصغر بروجردی (اصغر قاتل) در کتاب «ابوالهول جنایات» تدوین شده است. مسئله اصلی پژوهش، واکاوی سازوکارهای متنی است که از خلال آن، «تصویرِ قاتل» در روایت برساخته و تثبیت می‌شود. در این مطالعه، نظریه شخصیت جنایی ژان‌پیناتل نه به‌مثابه یک الگوی بالینیِ ایستا یا قطعی، بلکه به‌عنوان «ابزاری تحلیلی» برای طبقه‌بندی و کدگذاریِ دال‌های روایی به‌کار گرفته شده است. این پژوهش با اتکا به چهارچوب تحلیل گفتمان انتقادی لاکلاو و موفه، نحوه مفصل‌بندی نشانه‌ها و سازوکارهای تثبیت معنا را در متن بررسی می‌کند. داده‌های پژوهش، مستخرج از روایت مستقیم کتاب و شواهد متنی مرتبط است که بر اساس محورهایی نظیر شناسایی دال‌های مرکزی، زنجیره‌های هم‌ارزی و فرایند غیریت‌سازی، تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که متن کتاب، مؤلفه‌های هسته شخصیت جنایی پیناتل (ازجمله خودبینی، تلون مزاجی، پرخاشگری و بی‌تفاوتی) را در قامت «دال‌های گفتمانی» به خدمت می‌گیرد تا سوژه را در جایگاه «شرّ مطلق» تثبیت کرده و هژمونیِ گفتمانِ قدرت را بر روایتِ جنایت اعمال کند. این پژوهش درنهایت نشان می‌دهد که چگونه ادبیات مستند، نقشی کلیدی در تولید حقیقت جنایی و بازتعریف مرزهای هنجار و ناهنجار ایفا می‌کند و بدین‌سان، الگوی جدیدی برای مطالعات میان‌رشته‌ای در تلاقیِ جرم‌شناسی و تحلیل گفتمان ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Criminal Personality Analysis of Asghar, the Murderer, in the Reports of The Sphinx of Crimes

نویسندگان English

Hamidreza Danesh Nari 1
Abolfazl Parvin 2
1 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
2 PhD Candidate in Criminal Law and Criminology, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
چکیده English

The present study provides a discourse-analytic examination of the representation of Ali-Asghar Boroujerdi (known as Asghar the Killer) in the book The Sphinx of Crimes (Abolhol-e Jenayat). The central inquiry of this research pertains not to the adjudication of the defendant’s empirical psychological state or internal motivations, but rather to the investigation of the textual mechanisms through which the “image of the killer” is constructed and stabilized within the narrative. In this study, Jean Pinatel’s theory of the criminal personality is employed not as a definitive clinical diagnostic model, but as a heuristic tool for the classification and coding of narrative signifiers. Drawing upon the discourse-theoretical framework of Laclau and Mouffe, the research scrutinizes the articulation of signs and the discursive mechanisms of meaning fixation within the text. The data are derived from the book’s primary narrative and related textual evidence, analyzed through key analytical categories including nodal points, chains of equivalence, and the logic of othering. The findings demonstrate that the narrative mobilizes the core tenets of Pinatel’s criminal personality—namely egocentrism, emotional lability, aggressiveness, and affective indifference—as “discursive signifiers” to position the subject as “absolute evil” and to reinforce the hegemony of the dominant legal-moral discourse over the narrative of crime. Ultimately, the study illustrates how documentary literature plays a pivotal role in the production of “criminal truth” and the redefinition of the boundaries between the normative and the deviant, thereby offering a novel model for interdisciplinary research at the intersection of theoretical criminology and discourse analysis.

کلیدواژه‌ها English

Ali-Asghar Boroujerdi (known as Asghar the Killer)
Criminal personality
serial murders
discourse analysis
murder
assault
1.      بابائی، محمدعلی (1403). جرم‌شناسی بالینی، تهران: میزان.
2.      تاجیک، محمدرضا. (۱۳۸۳). گفتمان، پادگفتمان و سیاست (جلد ۱). مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
3.      حاجی‌تبار، هانیه؛ غلامحسین‌زاده، غلامحسین و قبادی، حسینعلی (1403). نقد جامعه‌شناختی رمان موش‌ها و آدم‌ها جان اشتاین‌بک بر اساس نظریة بازتاب واقعیت جورج لوکاچ، پژوهشنامه مکتب‌های ادبی، 8(27)، 7–28.
4.      حسینی‌زاده، سیدمحمدعلی (۱۳۸۳). نظریه گفتمان و تحلیل سیاسی. فصلنامه علوم سیاسی، (۲۸)، ۱۸۱–۲۱۲.
5.      دانش ناری، حمیدرضا و عباسی مرویان، فوژان (1402). زیباشناسی جرم؛ تأملی بر واگرایی فلسفه هنر و فلسفه نظم و امنیت. مطالعات راهبردی ناجا، 8(3)، 79-118.
6.      دانش ناری، حمیدرضا و خواجوی فخر داود، زینب (1403). تأثیر ویژگی‌های شخصیتی پنج‌گانه NEO-FFI بر کنترل درونی پدیده مجرمانه: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد. پژوهشنامه حقوق کیفری، 15(2)، 59-79.
7.      رحمت، محمدرضا و نظامی‌نیا، سهند (1400). انعکاس نظریه شخصیت جنایی در آثار سعدی شیرازی. فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، 2(1)، 69-84.
8.      صابری، سیدمهدی و محمدی، محمدرضا (۱۳۹۰). نگرشی نو به روان‌پزشکی قانونی. تهران، طبیب.
9.      صالحی‌زاده، عبدالهادی (1390). درآمدی بر تحلیل گفتمان میشل فوکو؛ روش‌های تحقیق کیفی. نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی، 2(3)، 131-141.
10.  فاضلی، محمد (1383). گفتمان و تحلیل گفتمان انتقادی. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، 4(14)، 81-106.
11.  قجری، حسینعلی، و نظری، جواد (1391). کاربرد تحلیل گفتمان در تحقیقات اجتماعی. تهران: جامعه‌شناسان.
12.  کسرایی، محمدسالار و پوزش شیرازی، علی. (۱۳۸۸). نظریه گفتمان لاکلا و موفه ابزاری کارآمد در فهم و تبیین پدیده‌های سیاسی. فصلنامه سیاست، ۳۹(۳)، ۳۳۹–۳۶۰.
13.  کی‌نیا، مهدی. (1384). روانشناسی جنایی، جلد اول. تهران: انتشارات رشد.
14.  کی‌نیا، مهدی. (۱۳۹۰). روانشناسی جنایی جلد دوم. تهران: انتشارات رشد.
15.  گسن، ریموند (1394). جرم‌‌شناسی نظری (ترجمه مهدی کی‌نیا). تهران: مجد.
16.  مسعودنیا، ابراهیم. (۱۳۸۸). پرخاشگری و رفتار ضد اجتماعی در نوجوانان: ارزیابی نظریه پالایش پرخاشگری. مجله روانشناسی، ۱۳(۲)، ۱۳۸–۱۵۲.
17.  میرزایی، خلیل (1395). کیفی‌پژوهی، پژوهش، پژوهش‌گری و پژوهش‌نامه‌نویسی. تهران: فوژان.
18.  نظری، فهمیه (1401)، ابوالهول جنایات: گزارشی درباره نخستین قاتل زنجیره‌ای ایران. تهران: لوح فکر
19.    Allue, S. B. (2002). The aesthetics of serial killing: Working against ethics in The Silence of the Lambs (1988) and American Psycho (1991). Atlantis: Journal of the Spanish Association for Anglo-American Studies, 24(2), 7–24.
20.    Ferrell, J. (1999). Cultural criminology. Annual Review of Sociology, 25, 395–418.
21.    Ferrell, J., Hayward, K., & Young, J. (2015). Cultural criminology: An invitation (2nd ed.). SAGE Publications.
22.    Harrington, A. (2004). Art and social theory: Sociological arguments in aesthetics. Cambridge, UK: Polity Press.
23.    Howarth, D., & Stavrakakis, Y. (2000). Introducing discourse theory and political analysis. In A. J. Norval & Y. Stavrakakis (Eds.), Discourse theory and political analysis: Identities, hegemonies and social change (pp. 1–25). Manchester University Press.
24.    Kang, W., Steffens, F., Pineda, S., Widuch, K., & Malvaso, A. (2023). Personality traits and dimensions of mental health. Scientific Reports, 13(1), Article 7091.
25.    Kaul, V. (2024). Mikhail Bakhtin and his novelistic theory. International Journal for Multidisciplinary Research.
26.    Lukacs, G. (1920). The theory of the novel. Cambridge: MIT Press.
27.    Siegel, L. J. (2023). Criminology: The core (7th ed.). Cengage Learning.
28.    Vana, J. (2020). Fiction and social knowledge: Towards a strong program in the sociology of literature.
29.    Ziomek, E. (2018). Aestheticization of serial killers in contemporary crime literature and film. New Horizons in English Studies, 3, 123–139.