مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

حجیت اسناد مکتوب در رسانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سیدمصطفی ملیحی 1
مرتضی صفری تبار 2
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه علوم قرآن و حدیث ، تهران، ایران
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده معارف اسلامی، دانشگاه جامعة المصطفی، قم، ایران
10.22034/jlsm.2025.729519
چکیده
این مقاله به بررسی حجیت اسناد مکتوب در رسانه‌ها می‌پردازد و ابعاد مختلف این موضوع را از منظر حقوقی، اجتماعی و اخلاقی کاوش می‌نماید. در عصر دیجیتال و با گسترش رسانه‌های نوین، صحت و اعتبار اطلاعات منتشر شده، به‌خصوص اسناد مکتوب، از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله چالش‌های حقوقی و رسانه‌ای که رسانه‌ها در مواجهه با اسناد مکتوب با آن‌ها روبه‌رو هستند، اشاره می‌کند. ازجمله این چالش‌ها می‌توان به دسترسی به اسناد، راستی‌آزمایی اطلاعات، مسئولیت حقوقی ناشی از انتشار اسناد، و تأثیر افکار عمومی بر پذیرش حجیت اسناد اشاره کرد. در پایان، راهکارها و پیشنهادهایی برای افزایش حجیت اسناد مکتوب در رسانه‌ها ارائه می‌شود. این راهکارها شامل تقویت سواد رسانه‌ای مخاطبان، تدوین دستورالعمل‌های حرفه‌ای برای رسانه‌ها، و همکاری میان نهادهای حقوقی و رسانه‌ای است. درمجموع، این مقاله با نگاهی جامع به موضوع حجیت اسناد مکتوب در رسانه، سعی در ارتقاء سطح آگاهی و ایجاد رویکردی مسئولانه در قبال انتشار اطلاعات در جامعه دارد. روش استفاده شده در این مقاله روش کتابخانه‌ای است.
کلیدواژه‌ها
حجیت اسناد
رسانه
فقه
حقوق
مسئولیت حقوقی

عنوان مقاله English

The Authenticity of Written Documents in the Media

نویسندگان English

s.mostafa malihi 1
morteza safaritabar 2
1 Assistant Professor, Law Department, University of Quran and Hadith Sciences, Tehran, Iran
2 Researcher of IAssistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Islamic Studies, Al-Mustafa University, Qom, Iranslamic jurisprudence
چکیده English

This article examines the authenticity of written documents in the media and explores various aspects of this issue from a legal, social, and ethical perspective. In the digital age and with the expansion of new media, the accuracy and credibility of published information, especially written documents, is of great importance. This article highlights the legal and media challenges that the media face when dealing with written documents. These challenges include access to documents, verification of information, legal liability arising from the publication of documents, and the impact of public opinion on the acceptance of the authenticity of documents. Finally, solutions and suggestions are presented to increase the authenticity of written documents in the media. These solutions include enhancing the media literacy of the audience, developing professional guidelines for the media, and cooperation between legal and media institutions. Overall, this article, with a comprehensive look at the issue of the authenticity of written documents in the media, attempts to raise awareness and create a responsible approach to the dissemination of information in society. The method used in this article is the library method

کلیدواژه‌ها English

Authenticity of documents
media
jurisprudence
law
legal responsibility
      1.            قرآن کریم
      2.            ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (1402 ق)، تهذیب التهذیب، حیدرآباد دکن: بی‌نا.  
      3.            اردبیلی، احمد بن محمد (بی‌تا). زبدة البیان فی أحکام القرآن، تهران: مکتبة المرتضویة.
      4.            ارسطا، محمدجواد و بیگی، محمداسماعیل (1388). اعتبار سند و تعارض آن با ادله دیگر در حقوق ایران و فقه امامیه، تهران: قضا (وابسته به مرکز تحقیقات فقهی قوه قضاییه).
      5.            انصارى، مرتضى (1416ق). فرائد الاُصول، قم:‌ بی‌جا.
      6.            انصاری، محمدعلی (1416ق). الموسوعۀ الفقهیۀ المیسره ویلیها الملحق الاصولی، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
      7.            بجنوردی، سیدحسن (1419ق). القواعد الفقهیة، قم: نشر الهادی،
      8.            بخاری، محمد بن اسماعیل (بی‌تا). اَلْجامعُ الْمُسْنَد الصّحیح الْمُخْتَصَر مِنْ اُمور رَسول اللّه(ص) وَ سُنَنه و اَیّامِه، بی‌جا: بی‌تا.
      9.            تبریزى، جواد بن على (1427ق). أسس القضاء و الشهادة، قم: مؤلف.
  10.            جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1394). دایرۀ‌المعارف علوم اسلامی قضایی، تهران: گنج دانش.
  11.            حائری، سیدکاظم (1381). القضاء فی الفقه الإسلامی، قم: مجمع الفکر الإسلامی.
  12.            حرعاملی، محمد بن‌ حسن (1424ق). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه؛ قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الإسلامی.
  13.            زحیلی، وهبه (1418ق). التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، بیروت: دار الفکر المعاصر.
  14.            ساکت، محمدحسین (1365). نهاد دادرسی در اسلام: پژوهشی در روند و روش دادرسی سازمان‌های وابسته آن، قم: آستان قدس رضوی.
  15.            سبزواری، عبدالاعلی (1413ق). مهذب الأحکام فی بیان الحلال و الحرام، قم: السید عبدالاعلی السبزواری.
  16.            سبزواری، عبدالاعلی (1414ق). مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن، قم: مکتب سماحة آیة‌الله العظمی السید السبزواری.
  17.            شهید ثانی، زین‌‌الدین بن علی (1409ق). حقائق الإیمان مع رسالتی الإقتصاد و العدالة، قم: مکتبة آیة‌الله العظمی المرعشی النجفی (ره).
  18.            صاحب جواهر، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام،  بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  19.            صدر، محمدباقر (1379). المعالم الجدیدة للأصول، قم: مرکز الأبحاث و الدراسات التخصصیة للشهید الصدر.
  20.            صدرزاده ‌افشار، سیدمحسن (1385). ادله اثبات دعوی در حقوق ایران، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  21.            طباطبایی، علی بن محمد (1418ق). ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل، قم: مؤسسة آل البیت(ع) لإحیاء التراث.
  22.            طبرسی، فضل بن حسن (1408ق). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار المعرفة.
  23.            فاضل جواد، جواد بن سعید (1365). مسالک الأفهام إلی آیات الأحکام، تهران: مرتضوی.
  24.            فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (1373). کنز العرفان فی فقه القرآن، تهران: مرتضوی.
  25.            قانون ثبت اسناد مواد 46 تا 48.
  26.            قطب راوندی، سعید بن هبه‌الله (1364). فقه القرآن، قم: کتابخانه عمومی حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی(ره).
  27.            قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن (1430ق). القوانین المحکمه فی الاصول المتقنه، قم: احیاء الکتب الاسلامیة.
  28.            قمی، علی بن ابراهیم (1363). تفسیر القمی، قم: دار الکتاب.
  29.            کلینی، محمد بن یعقوب (1363). الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  30.            مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالأنوار: الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  31.            محقق حلی، جعفر بن حسن (1408ق). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
  32.            محقق حلی، جعفر بن حسن (1423ق). معارج الأصول، لندن: مؤسسة الامام علی(ع).
  33.            محقق داماد، سیدمصطفى (1406ق). قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامى.
  34.            مسجد سرایی، حمید و نبی‌نیا، خالد (1392). مقاله نقد و بررسی فقهی ادله اعتبار کتابت دین، آموزه‌های فقه مدنی.
  35.            مغنیه، محمدجواد (1379). فقه الإمام جعفر الصادق، قم: انصاریان.
  36.            مغنیه، محمدجواد (1424ق). التفسیر الکاشف، قم: دار الکتاب الإسلامی.
  37.            نراقی، احمد بن محمد مهدی (1375). عوائد الأیام، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  38.            نراقی، احمد بن محمد مهدی (1415ق). مستند الشیعة فی أحکام الشریعة، قم: مؤسسة آل البیت (ع) لإحیاء التراث.
  39.            هاشمی شاهرودی، سیدمحمود (1417ق). بحوث فی علم الأصول، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة.
  40.            هاشمی شاهرودی، سیدمحمود و دیگران (1402ق). فقه اهل بیت، قم: مؤسسه دایرة‌المعارف فقه اسلامی.