مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

تحلیل حقوقی ماهیت حساب‌های مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
2 دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
چکیده
فعالیت‌های متنوع ما در فضای مجازی از طریق حساب‌های مجازی امکان‌پذیر است. شناخت این حساب‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا علاوه بر ارزش معنوی و عاطفی، می‌توانند ارزش مالی نیز داشته باشند. در گام نخست، شناخت ماهیت حساب مجازی به ما امکان می‌دهد گام‌های بعدی را آگاهانه‌تر برداریم. حساب مجازی به‌دلیل نداشتن موجودیت فیزیکی و قابلیت لمس، در دسته اموال غیرمادی قرار می‌گیرد. این حساب‌ها دارای ماهیتی دوگانه هستند: برخی از آن‌ها به دلیل محتوای مالی، در گروه حقوق معنوی قرار می‌گیرند و قابلیت انتقال دارند، درحالی‌که حساب‌های حاوی اطلاعات شخصی، ارزش مالی ندارند و غیرقابل‌انتقال‌اند. درباره رابطه کاربر با حساب مجازی نیز نظرهای مختلفی وجود دارد؛ ازجمله حق انتفاع یا مالکیت. باتوجه‌به اینکه حق انتفاع مستلزم وجود عین متعلق به دیگری است و کاربر مالک محتوای حساب است، این رابطه نمی‌تواند حق انتفاع باشد. این پژوهش با رویکرد تحلیلی - توصیفی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای به بررسی ماهیت و ویژگی‌های مالکیت حساب‌های مجازی پرداخته است. درنهایت، باتوجه‌به ویژگی‌های مالکیت مانند دائمی بودن، مطلق بودن و انحصاری بودن، می‌توان حساب مجازی را در قالب رابطه مالکیت تحلیل کرد.  
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Nature of the Virtual Account

نویسندگان English

pedram khandani 1
mohadese mohtaj 2
mehrdad nazemi 3
1 Assistant Professor, Islamic Azad University, Karaj Branch
2 PhD student at Islamic Azad University, Karaj Branch
3 Assistant Professor, Department of Law, Islamic Azad University, Karaj Branch
چکیده English

Our various activities in the virtual space are possible through a virtual account. Due to the variety of user activities in cyber space, sometimes we need to open several accounts in this space. Our understanding of these accounts is very important, because regardless of their spiritual and emotional value, these accounts can also have financial value for us. Therefore, in the first step, knowing the nature of the virtual account allows us to take the next steps more consciously In examining the nature of the virtual account, it is clear that these accounts have property, but due to the lack of physical existence and lack of touchability, they are classified as intangible assets. There are two types of virtual accounts in terms of their finances. According to their content, some of them have a financial nature and belong to the group of intellectual rights, while others have no financial value and only contain personal information, which are classified as property. Regarding the ownership of the virtual account, according to the fact that the accounts are property and have ownership characteristics such as permanence, absoluteness and exclusivity, they can be considered as ownership and the user's relationship with the virtual account can be analyzed in the form of ownership relationship

کلیدواژه‌ها English

Account
Nature
Financial
Non-financial
Ownership
1.      آقاسی، محسن (۱۳۹۵). وقف اموال غیرمادی در حقوق ایران و فقه امامیه با مطالعه تطبیقی بر فقه اهل‌سنت و حقوق انگلیس. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
2.      امامی، اسدالله (۱۳۹۹). حقوق مالکیت معنوی. تهران: بنیاد حقوقی میزان.
3.      امامی، سیدحسن (۱۳۸۳). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه.
4.      امامی، سیدحسن (۱۳۸۸). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه.
5.      جعفری خسروآبادی، نصرالله (۱۳۹۶). جایگاه ستون فقرات نظام حقوقی رومی ژرمنی در حقوق اسلام و ایران: تحلیل فقهی حقوقی تقسیم‌بندی حقوق عینی و دینی. نشریه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال چهارم، شماره هفتم. صص ۱-۲۴.
6.      حیاتی، عباسعلی (۱۳۸۹). اموال و مالکیت. تهران: انتشارات میزان.
7.      خمینی، سیدروح‌الله (۱۴۱۵ق). مبیع. قم: نشر اسلام.
8.      رضایی دوانی، مجید؛ قبولی درافشان، سیدمحمدهادی؛  قبولی درافشان، سیدمحمدصادق (۱۳۹۵). بازپژوهی بیع اموال غیرمادی در فقه اسلامی و حقوق ایران. دوفصلنامه فقه مقارن، سال چهارم، شماره هفتم. صص ۶۹-۷۱.
9.      شهلایی، مریم (۱۳۹۹). بیع اموال غیرمادی در حقوق ایران بامطالعه تطبیقی در فقه امامیه و حقوق مصر، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد واحد شهر قدس.
10.  صفایی، سیدحسین (۱۴۰۱). دوره مقدماتی حقوق مدنی. تهران: مدرسه عالی حسابداری.
11.  طاهری سرتشنیزی، مریم (۱۴۰۲). گذری بر مالکیت اموال غیرمادی غیرفکری در حقوق ایران. فصلنامه تمدن حقوقی. سال ششم، شماره چهاردهم. صص ۱۵۹-۱۸۴.
12.  عبدی‌پور فرد، ابراهیم؛ ثقفی، علی و رضایی، مجید (۱۴۰۱). ملکیت چون روش؛ تحلیلی بر مالکیت اموال غیرمادی. پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال نهم، شماره دوم. صص ۱۷۹-۲۱۲
13.  عطازاده، سعید و پارسا، الهه (۱۳۹۲). بررسی ماهیت حقوقی مالکیت زمانی در حقوق آمریکا. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی، سال اول، شماره دوم. صص ۱۳-۲۵.
14.  فلاح تفتی، فاطمه و بابایی، سمانه (۲۰۲۴). امکان‌سنجی فقهی حقوقی حق گمنامی در فضای مجازی. مطالعات حقوقی فضای مجازی، سال سوم، شماره نهم. صص ۱۸-۳۳.
15.  فتحی[p1] ، بدیع، دادمرزی، سیدمهدی، ناصری دولت آبادی، مهدی (1396). مطالعه تطبیقی وصیت اموال دیجیتالی در حقوق ایالات متحده آمریکا، کانادا و ایران، دوره بیست و یکم، شماره 2، صص129-156.
16.  کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۰). اموال و مالکیت. تهران: نشر میزان.
17.  کاظمی، حسنی (۱۳۹۶). رسانه‌شناسی. تهران: بی‌نا.
18.  محمدی، پژمان و اسدی، روح‌اله (۱۳۹۱). ماهیت انتقال مالکیت اموال غیرمادی غیرفکری. دانش و پژوهش حقوقی، سال اول، شماره اول. صص ۹۴-۱۱۶.
19.  محمودی، اصغر (۱۳۹۱). ماهیت حقوق مالکیت فکری و جایگاه آنها در حقوق اموال. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی، سال اول، شماره دوم. صص ۹۴-۱۰۷.
20.  موسوی بجنوردی و حسینی نیک، سیدعباس (۱۳۹۴). ماهیت ملک و مالکیّت در اموال فکری با رویکردی به نظر امام خمینی. پژوهش‌نامه متین، سال هفدهم، شماره شصت و هفتم.
21.  میرشکاری، عباس (۱۳۹۷). ارث حساب‌های مجازی. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی، سال هفتم، شماره دوم. صص ۷۱-۹۰.
22.  یوسفی مراغه، مهدی؛ ترابی، امیر؛ خورشیدی، محمد موسی؛ پرتوی همراه، امین و ده جانی، سجاد. (۱۴۰۲). حقوق مترتب بر اموال و مالکیت بر اشیای مجازی در فضای سایبری با نگاهی به حقوق کامن‌لا. اولین همایش بین‌المللی علوم سیاسی، حقوق و حوزه‌های دینی و مذهبی با رویکرد نگاهی به آینده بوشهر.
23.    Banta, N. M. (2014). Inherit the cloud: the role of private contracts in distributing or deleting digital assets at death. Fordham L. Rev. vol 83, n799.
24.    Banta, N. M. (2016). Property interests in digital assets: The rise of digital feudalism. Cardozo L. Rev.vol.38, n59
25.    Chu, N. (2015). Protecting privacy after death. Nw. J. Tech. & Intell. Prop., 13, 255.
26.    Conner, J. (2010). Digital life after death: The issue of planning for a person's digital assets after death. Est. Plan. & Cmty. Prop. LJ. vol 3, n301.
27.    Cummings, R. G. (2014). The Case against Access to Decendents' E-mail: Password Protection as an Exercise of the Right to Destroy. Minn. JL Sci. & Tech.vol15,n 897.
28.    Darrow, J. J., & Ferrera, G. R. (2006). Who Owns a Decedents E-Mails: Inheritable Probate Assets or Property of the Network? NYUJ Legis. & Pub. Pol'y.vol10,n 281
29.    Gaied, Melissa. (2016). data after death: an examination into heirs’ access to a decedent’s private online account. suffolk university law review, vol Xlix, n37.
30.    Harbinja, E. (2015). Legal nature of emails: a comparative perspective. Duke L. & Tech. Rev.vol14, n227.
31.    Hollon, J. R. (2013). Tweets from the grave: Social media life after death. Ky. LJ,vol 102, n1031.
32.    Nekit, K. (2020). Legal aspects of the use of social media accounts: current state and perspectives. The Lawyer Quarterly, vol10, n3.
33.    Perrone, M. ” (2012).What Happens When We Die: Estate Planning of Digital Assets. CommLaw Conspectus, 21, 185
34.    Pinch, R. (2014). Protecting digital assets after death: Issues to consider in planning for your digital estate. Wayne L. Rev.vol60, n545.
35.    Roy, M. D. (2010). Beyond the digital asset Dilemma: Will online services revolutionize estate planning. Quinnipiac Prob. LJ, 24, 376.
36.    Varnado, S. S. (2013). Your digital footprint left behind at death: An illustration of technology leaving the law behind. La. L. Rev.vol74, n719.
37.    Watkins, A. F. (2014). Digital properties and death: What will your heirs have access to after you die. Buff. L. Rev.vol62,n 193.
38.    Wilkens, M. (2010). Privacy and security during life, access after death: Are they mutually exclusive. Hastings LJ.vol62, n1037.  
 
 [p1]بقیه منابع که با رنگ قرمز مشخص شده بود به دلیل حذف برخی مطالب در مقاله باید حذف می شدند و حذف گردید.