مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

مبنای مسئولیت مدنی ناشی از تولید و عرضه اسباب بازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه شیراز
2 استادیار حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
چکیده
تأثیرات گسترده اسباب‌بازی از یک‌سو و مخاطب حساس این‌گونه محصولات از سوی‌دیگر موجب گردیده که مقررات، ضوابط و استانداردهایی در زمینه تولید و عرضه اسباب‌بازی تهیه گردد؛ لذا بررسی مسئولیت مدنی ناشی از تولید و عرضه اسباب‌بازی، اهمیت مییابد. از مهمترین مسائل در این عرصه که بر همه ابعاد دعاوی مسئولیت مدنی تأثیرگذار است، شناسایی مبنای مناسب جهت مسئول شناختن تولیدکننده یا عرضه­کننده اسباب‌بازی، در صورت ورود آسیب به مصرف‌کننده است. این مقاله در نظر دارد با واکاوی مبانی متعدد مسئولیت که در قالب نظریه­ های مختلف ارائه شده است، سزاوارترین مبنا در مسئولیت تولیدکننده و عرضه­ کننده اسباب‌بازی را تبیین نماید. با توجه به انواع خسارات ناشی از تولید و عرضه اسباب‌بازی به نظر می­رسد، نمی­توان مبنای واحدی را برای انواع این خسارات برگزید؛ لذا در خصوص خسارات جسمی ناشی از اسباب‌بازی، مسئولیت محض تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان اسباب‌بازی به نحو تضامن پیشنهاد می­شود و در خصوص خسارات معنوی و نیز خسارات وارد به اشخاص ثالث، نظریه قابلیت استناد به‌عنوان مناسب­ترین مبنای مسئولیت، معرفی می­گردد؛ چراکه با بی‌نیاز دانستن زیان­دیده از اثبات تقصیر واردکننده زیان و تسهیل دعوی مسئولیت مدنی، حقوق وی را تضمین نموده و راه نوآوری در تولید و ارائه اسباب‌بازی­های جدید نیز محدود نمی­ گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Basis of Civil Liability Arising from the Manufacture and Supply of Toys

نویسندگان English

Sepideh Ghodrati 1
Hojjat Mobayen 2
Haniyeh Zakerinia 2
1 Faculty of Law and Political Sciences Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Faculty of Law and Political Sciences Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

The widespread effects of toys, on the one hand, and the sensitive users of such products, on the other, have led to the preparation of regulations, rules, and standards in toy manufacture and supply. Therefore, it is significant to investigate the civil liability arising from the production and supply of toys. One of the main issues that affect all aspects of civil liability lawsuits is identifying the appropriate basis for holding the toy manufacturer or supplier, responsible in case of damage to the consumer. This article intends to explain the most appropriate basis for the responsibility of the toy manufacturer and supplier by analyzing the various bases of responsibility presented in the form of different theories. Considering the types of damages caused by the production and supply of toys, choosing a single basis for all is not appropriate. Therefore, regarding physical damages caused by toys, the “strict liability” of toy manufacturers and suppliers is suggested in the manner of jointly. For moral damages, as well as damages to third parties, the “Imputability theory” is the most appropriate; because it guarantees the victim's rights by not needing to prove the fault of the person causing the damage, facilitates the civil liability lawsuit, and does not limit the way of innovation in the production and presentation of new toys.

کلیدواژه‌ها English

Toys
Civil Liability
Manufacturer
Supplier
Imputability Theory
1.      آیین­نامه شورای نظارت بر ساخت، طراحی، واردات و توزیع اسباب‌بازی کودکان، مصوب 16/4/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی.
2.      ابدالی، مهرزاد (1391). بررسی تطبیقی مبنا و حدود مسئولیت ناشی از عیب تولید در حقوق ایران، فرانسه و دستورالعمل جامعه­ اروپا، مجله حقوقی دادگستری، شماره 78. صص 177-210.
3.      اساسنامه شورای نظارت بر ساخت، طراحی، واردات و توزیع اسباب‌بازی، مصوب 17/4/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی.
4.      السان، مصطفی، امشاسفند، جعفر، دادکیا، مجید، آجورلو، حمید (بهار و تابستان 1393). مطالعه تطبیقی تعهد ایمنی و مسئولیت مدنی نسبت به اسباب‌بازی، مجله حقوق خصوصی، دوره 11، شماره 1. صص 109-133.
5.      بادینی، حسن (1389).  فلسفه مسئولیت مدنی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
6.      بادینی، حسن؛ شعبانی کندسری، هادی و رادپرور، سجاد (1391). مسئولیت محض؛ مبانی و مصادیق، مجله مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 3، شماره 1. صص 19-36.
7.      باریکلو، علیرضا (1387). مسئولیت مدنی، تهران: میزان.
8.      خلیلیان، خلیل (1367).  با دنیای کودک آشنا شویم، تهران: نشر فجر.
9.      دادگر، یدالله، خودکار، رضا (1396). تحلیل اقتصادی قاعده مسئولیت محض و بررسی کارایی آن در حقوق ایران، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 78. صص 39-55.
10.  سلیمی، فضه، پارساپور، باقر (1391). مبانی مسئولیت مدنی عرضه­کننده در مقابل مصرف کننده (مطالعه تطبیقی در قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان و حقوق اتحادیه اروپایی)، مجله پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دوره 16، شماره 4. صص.53-76.
11.  السنهوری، عبدالرزاق احمد (1952م.) الوسیط فی شرح القانون المدنی، النظریه الالتزام بوجه عام، مصادر الالتزام، قاهره: دارالنشر للجامعات المصریه.
12.  شهرآرای، مهرناز (1362). راهنمای انتخاب اسباب‌بازی، تهران: انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
13.  ضوابط ناظر بر ثبت طرح و صدور مجوز(ساخت، واردات و صادرات) اسباب‌بازی، مصوب 30/5/1380 شورای نظارت بر اسباب‌بازی.
14.  طباطبایی‌نیا، سیدمحمدمهدی (1366). اسباب‌بازی، آموزش و درمان، تهران: واحد انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی ایران.
15.  عمید، حسن (1365). فرهنگ عمید، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
16.  قاسم زاده، سیدمرتضی (1387). الزام‌ها و مسئولیت مدنی بدون قرارداد، تهران: میزان.
17.  قاسم‌زاده، سیدمرتضی (1383). مبانی مسئولیت مدنی، تهران: میزان.
18.  قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان مصوب 1388
19.  کاتوزیان، ناصر (1386). حقوق مدنی، الزام­های خارج از قرارداد، ضمان قهری، تهران: دانشگاه تهران.
20.  کاتوزیان، ناصر (1381). مسئولیت ناشی از عیب تولید، تهران: دانشگاه تهران.
21.  مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، شماره استاندارد ایران 2 _ 8987، وسایل و سواری‌های تفریحی (تجهیزات شهربازی) قسمت 2: بهره برداری، تعمیر و نگهداری، تجدید نظر اول.
22.  مبیّن، حجت (1390). نظریه قابلیت استناد در مبانی مسئولیت مدنی، تهران: انتشارات امام صادق(ع).
23.  معیارهای اسباب‌بازی مناسب برای کودکان و نوجوانان مصوب 9/12/1384 شورای نظارت بر اسباب‌بازی.
24.    Consumer Protection the Toy (Safety) Regulation, 2011 no. 1881
25.    European commission (enterprise and industry), toy safety, ensuring children benefit from the highest level of protection
26.    Products Standards Toy Safety, Guidance Notes on the UK Toys (Safety) Regulations 1995, Februray 2000
27.    Tansey, Sonia. Safety in Children’s Services, NCAC
28.    Toy Safety Directive 2009/48/EC, Technical document, Directorate General for Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs, Version 1.5, 22/02/2016
29.    U.S. Department of Commerce Industry Report Dolls, Toys, Games, and Children’s Vehicles NAICS Code 33993