مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

نسبت‌شناسی حق مالکیت و حق مربوط به شخصیت؛ از تضاد تا درهم‌آمیختگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
واقعیت اجتماعی این قابلیت را دارد که منشأ تحولِ تاریخیِ مفاهیم و قواعد حقوقی باشد. رسانه‌ و نفوذ آن در زندگی اجتماعی افراد یکی از این واقعیات اجتماعی است که نه‌تنها موجب ایجاد مفاهیم حقوقی جدید مانند حق حریم خصوصی و حق جَلوَت شده بلکه مفاهیم و تعاریف حقوقی تثبیت‌شده را تغییر داده است. یکی از مرزبندی‌های مهم در حقوق خصوصی تفکیک حقوق مربوط به شخصیت از حقوق مالی است. در نگاه رایج حقوقی، حق مربوط به شخصیت به حقی تعریف می‌شود که از شخص انسان و نه منافع مادی او حمایت می‌کند. همچنین حقوق‌دانان آثار حقوق شخصیت را براساس همین تقابل میان شخصیت و مالکیت، تنظیم و بر انتقال‌ناپذیریِ حقوق مربوط به شخصیت، اعم از قهری و قراردادی، حکم کرده‌اند. با پیدایش حقوق مالکیت فکری و پس از آن حق جلوت که بر کاربرد تجاری ویژگی‌های شخصیتی فرد تأکید دارد، تفکیک میان حقوق مالکیت و حقوق مربوط به شخصیت به چالش کشیده و این دو گونه حق بیش از هر زمان با یکدیگر درآمیخته‌اند. درنتیجه، تضادی که به‌طور سنتی میان مالکیت و شخصیت درنظر گرفته می‌شد، در حقوق مالکیت فکری و حق جلوت، به تعامل و حتی ترکیب منتهی شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the relationship between property right and personality right; From Contradiction to Integration

نویسندگان English

Abbas Mirshekari 1
Nafiseh Maleki 2
1 Assistant Professor, Department of Private law, Faculty of Law and Political sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Ph.D student, Department of Private law, Faculty of Law and Political sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Social fact has the power to evolve legal concepts and rules in the history of law. one of these facts is the media and its influence on the social life. The media has not only led to the creation of new legal concepts such as the right to privacy and the right of publicity, but also has changed legal concepts and definitions which were established before. One of the important boundaries and legal classifications in private law is the separation of personality rights from property rights. In the mainstream legal view, personality rights are defined as rights that only protect the human personrather than financial interests. Legal theorists have also set the legal effects of personality rights based on this conflict between personality and property and have come to the conclusion that personality rights are inalienable. However, with the formation of intellectual property rights and then the right of publicity, which emphasizes the commercial use of an individual's personality characteristics, the separation between property rights and personality rights has been challenged, and these two types of rights have become intertwined. As a result, in intellectual property rights and the right of publicity, the traditionally perceived conflict between property and personality has led to interaction and even integration.

کلیدواژه‌ها English

Personality rights
Property
Right of Publicity
Intellectual property
alienability
      1.            اشتراوس، لئو. (1373). حقوق طبیعی و تاریخ. ترجمه باقر پرهام. تهران: آگاه.
      2.            امامی، سیدحسن. (1377). حقوق مدنی، تهران: انتشارات اسلامی.
      3.            انصاری، مرتضی. (1385). مکاسب. قم: مجمع‌الفکرالاسلامی.
      4.            بادینی، حسن و شیخ‌سیاه، جواد. (1389). از حق مالکیت تا حقوق مالکیت، بررسی تطبیقی سیر تحول مفهوم مالکیت. مطالعات حقوق تطبیقی. دوره 1، شماره 1.
      5.            پیلوار، رحیم. (1394). مفهوم اموال فکری در حقوق اموال و جایگاه آن. مطالعات فقه و حقوق اسلامی، شماره 12.
      6.            حاجی‌پور, مرتضی. (1397). بررسی تطبیقی اعمال حقوق بنیادین بشری در حقوق خصوصی. مطالعات حقوق تطبیقی، دوره نهم، شماره دوم.
                                                                                                                                                                                                                  i.      الجزیری، عبدالرحمن. (1431ق.) الفقه علی المذاهب الاربعه. بیروت: دار ابن حزم.
      7.            جعفری‌تبار، حسن. (1385). شرح حق پایان ندارد همچو حق گفتاری در سیر تاریخی تقلیل مفهوم حق از عدالت به مالکیت. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. شماره 72.
      8.            جعفری‌تبار، حسن. (1396). ملک معنی در کنار: فلسفه حقوق مالکیت فکری. تهران: نگاه معاصر.
      9.            جعفری‌تبار، حسن. (1399). منطق حیرانی. تهران: فرهنگ نشر نو.
  10.            جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1388). حقوق اموال. تهران: گنج دانش.
  11.            جلیلی‌مقدم، مجتبی. (1390). آنتی‌نومی‌های کانت. معرفت مهر. شماره 166 .
  12.            حسینی عاملی، محمدجواد. (1429ق). مفتاح الکرامه. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  13.            زمانی، سیدقاسم، و عطار، شیما. (1395). حقوق بشر و حق بر فراموش‌شدن در عصر فناوری‌های نوین اطلاعاتی. مجله حقوقی بین‌المللی. دوره 33. شماره 55.
  14.            شاکری، زهرا. (1398). سرقت علمی و ضمانت اجراهای مقابله با آن؛ با تأکیدی بر مسئله تعامل سرقت علمی و نظام حقوق مالکیت فکری. مطالعات حقوق خصوصی. دوره 49. شماره 4.
  15.            صفایی، سیدحسین و قاسم‌زاده، سیدمرتضی. (1392). حقوق مدنی اشخاص و محجورین. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
  16.            طباطبائی‌یزدی، محمدکاظم.‌ (1378). حاشیه المکاسب. قم: موسسة اسماعیلیان.
  17.            عابدی فیروزجائی، ابراهیم. (1397). روش‌شناسی حقوقی دکتر کاتوزیان. تهران: حقوق‌یار.
  18.            غروی نائینى، محمدحسین. (1373). منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، بی‌جا: المکتبه المحمدیه.
  19.            کاتوزیان، ناصر. (1391). دوره مقدماتی حقوق، اموال و مالکیت. تهران: میزان.
  20.            کانت، ایمانوئل. (1394). نقد عقل محض. ترجمه بهروز نظری. تهران: ققنوس
  21.            کانت، امانوئل. (1393)، فلسفه حقوق. ترجمه منوچهر صانعی دره‌بیدی. تهران: نقش و نگار.
  22.            قبولی درافشان، سیدمحمدهادی؛ بختیاروند، مصطفی و خوانساری، سمانه. (1397). حق شهرت مطالعه در حقوق آمریکا، کوشش برای شناسایی در فقه امامیه و ساماندهی آن در حقوق ایران. مطالعات حقوق خصوصی. دوره 48، شماره1.
  23.            قربان‌نیا، ناصر. (1392). حقوق طبیعی و حقوق بشر. دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌ بشر. شماره 15.
  24.            محقق الکرکی. (بی‌تا). جامع‌المقاصد. بیروت: مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث.
  25.            میرشکاری، عباس. (1397). حق تصویر. حقوق خصوصی. دوره پانزدهم، شماره نخست.
  26.            میرشکاری، عباس. (1398). بهره‌برداری تجاری از شهرت درگذشتگان. فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره22. شماره 85.
  27.            میرشکاری، عباس، زارع، امیر. (1400). ضرورت تفکیک «رویکرد» از «روش» در نظریه اعمال حقوق بنیادین در حقوق خصوصی. پژوهش حقوق عمومی. شماره 70.
  28.            میرشکاری، عباس و ملکی، نفیسه. (1401). تحلیل حقوقی کالاانگاری شهرت. فصلنامه علمی رسانه. دوره 33. شماره دوم.
  29.            میرشکاری، عباس و ملکی، نفیسه. (1402). حمایت از اشخاص مشهور: از حق خلوت تا حق جَلوَت. دوفصلنامه مطالعات فقه و حقوق رسانه. ۱۴۰۲. ۵ (۱).
  30.            محقق داماد، سیدمصطفی و نعمت‌اللهی، اسماعیل. (1385). عهدی یا تملیکی بودن اجارة اشخاص. دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی. شماره 58.
  31.            نظری، علی و میرشکاری، عباس. (1401). ارزش شهرت: گفتاری در روش‌های جبران خسارت ناشی از بهره‌برداری تجاری از شهرت دیگری. پژوهش‌های حقوقی. دوره 49. شماره 21.
    32.            Bar, Christian von. (2000). The common European law of tort. vol2. Clarendon Press.
   33.            Blackstone, William. (1897) Commentaries on the Law of England. Editor: WM. Hardcastejle Browne. Minnesota :West Publishing Co
   34.            Burrows, Richard. (1964). Torts -- Invasion of Privacy -- Right to Retreat from the Spotlight. North Carolina Law Review. v.42. n.2.
   35.            Czubik, Agnieszka. (2016). The Right to Privacy by S. Warren and L. Brandeis – The Story of a Scientific Article in the United States. Ad Americam .n 17.
   36.            Carus, Paul. (1915) . Kant's Antinomies And Their Solution, The Monist, Vol. 25, No. 4.
   37.            Engel, David. (2013). Perception and Decisioon in the Threshold of Tort Law: Explaining the Infrequency of Claims, DePaul Law Review, vol: 62, Issue. 2.
   38.            Friedman, Milton. (1971). Capitalisme et Liberte, Tranduction Francaise: Ed.Robert Laffont S. A.
Gervais, Daniel & Jan Klink. (2003). 50 years of publicity rights in the United States and the never ending hassle with intellectual property and