مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

زمیولوژی روان-جرم‌‌شناختیِ «قلدریِ سایبری» توسط نوجوانان؛ سیاست‌گذاری جناییِ بایسته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی خاقانی اصفهانی 1
مهری محمدی 2
1 استادیار حقوق جزا و جرمشناسی پژوهشکده تحقیـق و توسـعه علوم انسانی(سمت)تهران،ایران
2 دانشجوی دکترای مطالعات زنان دانشگاه ادیان و مذاهب قم، ایران
چکیده
«قلدری سایبری» به‌مثابه پرخاشگریِ ناشی از عدم توازن قدرت در روابط مجازی، عدم وابستگی به ارتباط چهره‌به‌چهره را بستر سوءاستفاده قلدر از امکان گمنامی در چت با قربانی نموده؛ تهدید، توهین، اخاذی و انتشار اطلاعات خصوصی و جرایم مالی گوناگونی را علیه وی مرتکب می­شود. دسترس­پذیریِ آسان به سیم‌کارت­های خارجی ناشناس، و سهولت رمزگذاری نشانی پروتکل اینترنتی (IP) نیز اتخاذ تدابیر پیشگیری وضعی از طریق سختی­افزایی صور قلدری سایبری را سخت می­نماید. این پژوهش، به روش توصیفی- تحیلی، از منظر زمیولوژیک، آسیب­شناسی اجتماعیِ قلدری سایبری را در دو ساحت، تحلیل می­کند: نخست از حیث نظری، انحراف­پژوهیِ رنجش­های ناشی از سرکوب‌شدگیِ روانیِ نوجوانان که موجب تمایل آنان به جبران ناتوانی قلدری فیزیکی از طریق قلدر سایبری می­شود؛ دوم، از جهت کاربردی، نقد سیاست جنایی ایرانی بابت خلأ جرم­انگاری قلدری سایبری و فقدان راهبرد قضایی پاسخ­گذاری کیفری و تأدیبیِ بایسته. طبق این فرضیه که آموزه «کنش موقعیت­مند» در جامعه­شناسی، متناظر «نظریه فرصت­­» در جرم­شناسی است، تدابیری برای پیشگیری وضعی و اجتماعی، به­همراه پاسخ­گذاری غیرکیفری، جهت اصلاح سیاست جنایی ایران در مهار قلدری سایبری، مورد پیشنهاد در مقاله است. 
کلیدواژه‌ها
زمیولوژی
قلدری سایبری
نوجوانان
سیاست جنایی

عنوان مقاله English

Cyberbullying: Criminalization and Non-Criminal Measures

نویسندگان English

Mehdi Khaghani Isfahani 1
Mehri Mohammadi 2
1 Assistant Professor of Criminal Law and Criminology, Institute for Research and Development of Humanities (SAMT), Tehran, Iran
2 PhD student in Women's Studies, Qom University of Religions and Denominations, Iran
چکیده English

Cyberbullying, characterized by easy access to anonymous foreign SIM cards and the ease of encrypting internet protocol addresses, poses a significant challenge in Iran. The absence of specific criminal legislation addressing cyberbullying and the lack of a comprehensive judicial strategy for criminal response create a legal gap. This article proposes preventive and social measures, along with non-criminal responses, to address cyberbullying and suggests the application of the "opportunity theory" in criminology. The study emphasizes the need for reforming Iran's criminal policy to effectively combat cyberbullying.

کلیدواژه‌ها English

Zemiology
Cyberbullying
Adolescents
Criminal Policy