مطالعات فقه و حقوق رسانه

مطالعات فقه و حقوق رسانه

واکاوی پیشگیری از جرائم علیه خانواده در فضای مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان
چکیده
 صیانت از پایه‌های خانواده در فضای مجازی ابعاد گوناگونی دارد که فاصله‌ای از فرهنگ‌سازی خانواده‌ها و جامعه تا اقدامات تقنینی و اجرایی را شامل می‌شود. موضوع قابل ملاحظه در این مقوله میزان فراگیری و عدم محدودیتهای ذاتی پیامهای منتشره و درنتیجه تبعات آنها در فضای مجازیست. قوادی، هرزه‌نگاری و افشای اسرار خصوصی مهمترین جرایم علیه حقوق خانواده در فضای مجازی است که در فقه و حقوق کیفری ایران جرم‌انگاری شده است. این جرایم در حقیقت جرایم علیه حیثیت معنوی خانواده و بنیان خانواده است. درخصوص پیشگیری از جرایم علیه خانواده در فضای مجازی نیز نتایج پژوهش بر این امر دلالت دارد که قرآن کریم در راستای انجام رسالت اصلی خویش، بر اصلاح و تربیت اخلاقی افراد و رساندن انسان به مقام‌های والای معنوی تأکید ویژه‌ای دارد. این امر می‌تواند علاوه‌بر سوق دادن انسان به‌سوی کمال نهایی و قرب الهی از ارتکاب جرایم به‌نحو مؤثری پیشگیری نماید. اگر بتوان زمینه بروز انگیزه مجرمانه سایبری را با برنامه‌های آموزشی و تربیتی هدایت نمود، می‌توان با کمترین هزینه ممکن اقدام مناسب صورت پذیرد. البته در تحقق این امر موانعی نیز وجود دارد که برخی به ماهیت این‌گونه جرایم مربوط است و در جرایم وقوع‌یافته در دنیای فیزیکی نیز وجود دارد؛ مانند مشخص و عینی‌بودن نتایج و همچنین تأخیر در بازدهی تدابیر. ازسوی‌دیگر، خصوصیات فضای سایبر برای افراد، محیطی خلوت و به‌دور از تعرض و توجه تلقی می‌شود که می‌توانند به نیازها و امیال جنسی خود، به‌دور از هرگونه مانعی فائق آیند؛ بنابراین برای تأثیرگذاری بیشتر تدابیر پیشگیرانه اجتماعی در پیش گرفته شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Exploring the Prevention of Crimes Against Families in the Virtual Space

نویسنده English

Hamidreza Shakeri
Master of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Damghan
چکیده English

Safeguarding the foundations of family in the virtual space encompasses various dimensions, ranging from family and societal nurturing to legislative and executive measures. A significant aspect of this issue is the prevalence and inherent limitations of disseminated messages in the virtual space, consequently leading to their repercussions. Prostitution, obscenity, and disclosure of private secrets are the most prominent crimes against family rights in the virtual space, which have been criminalized according to Iranian jurisprudence and criminal law. These crimes essentially violate the moral dignity and fundamental structure of the family. Regarding the prevention  of crimes against families in the virtual space, research findings indicate that the Holy Quran emphasizes ethical reform and spiritual elevation, aligning with its primary mission. Besides propelling individuals towards ultimate perfection and divine proximity, this can effectively contribute to crime prevention. If it becomes possible to redirect cybercriminal motives through educational and training programs, appropriate measures can be taken at minimal cost. However, there are obstacles to achieving this goal, some of which are intrinsic to the nature of such crimes and also exist in crimes occurring in the physical world, such as the identifiable and tangible nature of outcomes, as well as delays in the effectiveness of measures. On the other hand, the characteristics of the cyberspace are perceived by individuals as a secluded environment, free from intrusion and attention, enabling them to fulfill their needs and sexual desires without any hindrances. Therefore, greater emphasis should be placed on implementing proactive social measures for more impact.

کلیدواژه‌ها English

Crimes Against Families
Virtual Space
Prevention